24 Eylül 2013

Avrupa'ya Vizesiz Gezi İçin Kötü Sonuç:

Avrupa Yargısı: Hizmet Veren Türklere Uygulanan Vize Bağışıklığı Hizmet Alanlara Geçerli Değil

Avrupa Adalet Yargısı bugün verdiği kararda hizmet almak için Avrupa Birliği ülkelerine gelen Türk yurttaşlarına vize uygulanabileceğini belirtti. Buna göre okumak, gezmek, sağlık gereksinimleri vb için Avrupa'ya gelen Türk yurttaşlarına AB'nin vize uygulaması yasal.

AB Yargısı'nın Türk yurttaşları ile önceki kararında "Hizmet veren" Türklere AB'nin vize uygulayamayacağı belirtilmişti. Buna göre iş yapmak için Avrupa'ya gidenlere AB vize uygulamayacak. Bu kararın alınmasını sağlayan Hollandalı Türk avukat Ejder Köse, bunun için Türkiye ile AB arasında 1963'te yapılan antlaşmayı kullanmıştı. 

Bunun üzerine 19 yaşındaki Türk yurttaşı Türk Leyla Ecem Demirkan da Almanya'ya karşı yargıya giderek Türkiye ile AB arasındaki antlaşmanın Hizmet alanları da kapsaması gerektiğini savlamıştı.

Türkiye ile AB Arasındaki 1963 ve 1970 Anlaşmaları İleriyi Görmüş

1963'te 9. İsmet İnönü hükümeti ile AB arasındaki antlaşma ile 1970'teki 3. Süleyman Demirel hükümetinin AB anlaşması tam 49 yıl sonra Avrupa'ya iş yapmak için giden Türklerin işine yaradı. Bu anlaşmalara göre AB zaman içerisinde koşulları değiştirebilir ancak hiç bir zaman kötüleştiremez. İşte Hollandalı Türk avukat bu maddeyi kullanmıştı. 

Demirkan'ın avukatları da bu antlaşmaları "hizmet alanlar" için uygulatmak istediler. 

Leyla Ecem Demirkan Almanya'ya Karşı Nasıl Yargıya Gitti?

Annesi Almanya'da yaşayan Demirkan, 2007'de ağır hasta olan üvey Alman babasını görmeye gitmek istedi ancak Ankara'daki Alman Büyükelçiliği vize vermedi. Demirkan bunun üzerine Almanya'ya karşı Alman yargısına gitti ancak 2009'daki bu davayı yitirdi. Ancak Leyla Ecem Demirkan karara karşı çıkarak bir yüksek yargıya gitti. Yüksek yargı da durumu Avrupa Adalet Yargısı'na aktararak şu soruya yanıt istedi

- Türkiye ile AB arasındaki 23 Kasım 1970 tarihli Katma Protokol'ün 41.maddesinde belirtilen "hizmetlerin serbest dolaşımı" kavramı, hizmet alanları da kapsamakta mıdır? Eğer kapsıyorsa, yakınlarını görmeye gitmeyi de içerir mi?

Son Duruşma 6 Kasım 2012'de Yapıldı

Yunan yargıç başkanlığında değişik ülkelerden 15 yargıçla görülen ve 4 saat süren duruşmada, 1963 Ankara anlaşması ve varolan hakların kötüleştirilemeyeceğini güvence altına alan Katma Protokole göre Türk yurttaşlarına turistik gezi gibi hizmet alımı gezilerinde vize bağışıklığı olup olmadığı irdelendi.

Alman dergisi Der Spiegel'ın  'Vize Duvarını Yıkabilecek Dava' olarak nitelendirdiği duruşma her ne kadar Almanya'ya karşı açılmış olsa da, öteki Avrupa ülkelerinin de paçasını tutuşturdu. O yüzden öteki ülkeler de karışan (müdahil) olarak katıldılar. AB ülkelerinin ortak savunması, yasal konuyla ilgisi olmayan tümüyle siyasal bir sav olan "vize kalkarsa büyük göç dalgası başlar" savıydı.

Hatta İngiltere ile Yunanistan işi "Türkler vize konulduğu için mutlu olmalı, sınırlarda soruşturulmuyorlar" gibi terbiyesizliğe dek götürdüler. Bugün Türkiye'yi Suriye savaşına sokmak isteyen ülkelerden Fransa da "Türkiye'nin Irak gibi sorunlu bir ükeye sınırı olmasını" vizenin kaldırılmasına karşı neden olarak gösterdi.

Karar bugün çıktı...

AB yargısı, Türkiye ile AB arasındaki antlaşmalara göre, vize bağışıklığının yalnızca hizmet verenleri kapsadığına karar verdi. Hizmet almak için AB'ye gelenlere AB'nin vize uygulayabileceğine karar verdi.

Demirkan davasının sonucunun Türkler için olumsuz olması, Türklerin vize çilesinin sürmesi demek. Kötü oldu.

Avrupa Adalet Yargısı'nın kararını, gerekçelerini ayrıntılı okumak isteyenler, bu kurumun sitesinden okuyabilirler. Çeşitli Avrupa dillerinde var (ama her nedense Güney Kıbrıs'ın "resmi dillerinden" olan Türkçe yok). İngilizcesi aşağıda bulunabilir:

http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=9ea7d0f130d58974963725104ce3aefbdc98b0c79d6a.e34KaxiLc3eQc40LaxqMbN4OahqPe0?text=demirkan&docid=142081&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=383025#ctx1

Türkiye'nin Onursuz Vize Uygulaması

Yeryüzünde birçok ülke Türk yurttaşlarına vize uyguluyor (Haritada gri renkte olan ülkelerin hepsi. Açık mavi olanlar da kapıda vize istiyor). Vize uygulayanların en başında da Avrupa Birliği ülkeleri geliyor. Her ülke kendi yurttaşlarına başka ülkelerde onurlu, eşit olarak davranılmasını sağlamaya çalışır. Bunun için de "karşılıklık ilkesine" bakar. Örneğin Hindistan kendi yurttaşlarına vize uygulayan birçok ülkeye vize uygulamakta. Avrupa ülkelerinin 1980'lerde başlayan vize uygulamasını Türkiye uzunca süre karşılıksız bıraktı. 1994 Yılında Tansu Çiller hükümetinin Dışişleri Bakanı SHP'Li Mümtaz Soysal "karşılıklık ilkesini" gereğince Avrupa ülkelerine vize koymaya kalkınca özellikle Türkiye'deki Turizm lobisinden büyük tepki gördü. Baskılar sonucu vize, "sınırda 5-10 dolara alınabilen" kuş vizesine döndü.

2013'te Erdoğan hükümeti ise ülkeye sıcak para girişini arttırmak için karşılıklık ilkesini neredeyse toprağa gömdü! Türk yurttaşları Avrupa ülkelerinin konsolosluklarında 3 günlük vize için aşağılanırken, Türk hükümetinin son uygulamasına göre Türkiye'de toprak alan yabancılara kendiliğinden 12 aylık oturum izni veriliyor! Daha önce Türk topraklarının yine sıcak para için yabancılara satışı "Ama Türkler de yurtdışında mal alabiliyorlar" diye savunuluyordu. Yurtdışında taşınmaz mal alabilecek Türk sayısının ne kadar az olduğu gözardı ediliyordu. Ayrıca Avrupa ülkelerinde yabancıya ev satsalar bile çoğu zaman ülkeye giriş vizesi bile vermiyorlar. Başka deyişle eviniz olsa bile içine girip oturamıyorsunuz. 

"Ama Avrupa'daki Türk işçileri ev alabiliyorlar" demek ise konuyu çarptırmaktan başka birşey değil. Çünkü Avrupa'daki Türk işçileri zaten orada yaşıyorlar ve zaten oturum izinleri var.

Avrupalılar ellerini kollarını sallayarak, pasaport bile olmadan, yalnızca kimlikleri ile Türkiye'ye girerken, Türkler Avrupa ülkelerinin önündeki konsolosluklarda uzun vize kuyruklarına giriyorlar, Amerikan konsolosluklarında aşağılanıyorlar. Aslında çile çektirilen yalnız yurttaşlar değil, bir ülkenin, bir devletin onuru...

Türk Hükümetleri Türk Yurttaşlarına Uygulanan Vize İle Hiç İlgilenmediler

Ne şimdi, ne de geçmişte, Türk hükümetleri Türk yurttaşlarının vize çilesi ile ilgilenmedi. Son yıllardaki Dışişleri bakanlığı'nın çalışmaları bir başlangıç olsa da, genelde gözboyama olarak kaldı. Rusya dışında, vize bağışıklığı anlaşması yapılan ülkeler genelde uzak, zaten Türklerin pek gitmediği ülkelerle sınırlı kaldı..

Türkiye'nin hem AB hem de birkaç Avrupa ülkesi ile serbest dolaşım antlaşmaları olmasına karşın, Türk hükümetleri bu haklarına sahip çıkmadı. AB ile olan antlaşmanın Almanya'dan Leopard tanklarının alımı sırasında pazarlık konusu yapılarak geri verildiği söylendi. Öteki antlaşmaların da peşinden Türk hükümeti gitmedi [Bakınız:"Meğer Avrupa ile Serbest Dolaşım Anlaşmamız Varmış. Ankara unutunca 3 Avrupa Ülkesi Askıya Almış". Zaman gazetesi].

Türk Hükümetleri İlgilenmedi, Yurttaşlar İlgilendi

Şimdiye dek antlaşmalardan doğan hakların peşinden bir tek yurttaşlar gittiler. Avrupa Birliği kapısında onursuz durumlara düşürülerek bekletilen Türkiye'nin hükümetleri haklarını arayacak gücü kendilerinde bulamadılar...  Hizvet verenlere vizenin kalkmasının peşinden Türk hükümeti değil, Hollandalı Türk avukat Ejder Köse koştu. Vizesiz gezi'nin peşinden Türk hükümeti değil, 19 yaşındaki Ecem Demirkan koştu...

Türk Hükümetleri Yalnızca Ayrıcalıklı Kesimin Vize Sorununu Çözdü

Yalnız Erdoğan hükümeti değil, daha öncekiler de, Türk yurttaşlarının yaşamını kolaylaştıracak vize bağışıklığı yerine, toplumdaki ayrıcalıklı azınlığa vize bağışıklığı peşinde koştular. Yeşil, gri, renk renk pasaportlar çıkardılar. Bu renk pasaportları olan azınlık vizesiz her yana gidebiliyor ancak sıradan bordo (ya da eskiden mavi) renkte pasaportu olanlar çile çekmeyi sürdürüyorlar...