Bir arkadaşımda gördüğüm bu kitap çok hoşuma gitti. Yazarı İlhan Karaçay. Adı 'Türkiye Hollanda Arasında 400 Yıllık Resmi İlişkiler ve Hollanda'ya Türk Göçünün 50. Yılı'. Oldukça uzun bir ad bir kitap için.

Bilindiği gibi 2012 yılında Türkiye - Hollanda ilişkilerinin 400. yılı etkinliklerle kutlandı. Parasını Türkiye'nin ödediği etkinliklerin Ak Parti yandaşlarına verildiği yönünde bazı kesimlerden yakınmalar olsa da, sonuçta sayıca (bazıları iyi, bazıları o kadar iyi olmayan) birçok etkinlik düzenlendi ve anma gerçekleştirildi.

Sonuçta 2012 yılı geride kaldı ama süreç bitmedi. Şimdi de 401. yıldayız... Bu kitap Türkiye-Hollanda ilişkilerinin geçmişini sıkılmadan okuyup öğrenmek ve hatta dersler çıkarmak için çok iyi bir kaynak.

İlhan Karaçay

Bu kişi için Hollanda'da Türk gazeteciliğini kuran, Türk gazetelerini Avrupa'ya getiren kişi denebilir. Bugün 300 avro bastırıp internet sitesi kuran herkes gazeteci oldu ya, İlhan Karaçay gazeteciliğin gazetecilik olduğu dönemden kalan bir kişi. Adam zamanında Türkiye'nin ekonomi gazetesi 'Dünya'yı Hollanda'da Hollandalı Türklere yönelik içerikle basan adam.

Türkiye - Hollanda: Resmi İlişkiler 1612'de Başlamış

Türkiye - Hollanda ilişkilerinin başlangıç yılı olarak 1612 yılı alınıyor. Bunun nedeni o yıl Hollanda'nın Osmanlı devletinin başkenti İstanbul'a (ya da o zamanki adı ile Konstantinopolis) sürekli bir elçi göndermiş olması.  Osmanlı devleti ise, kendisi büyük bir devlet olduğu ve küçük Hollanda'yı fazla takmadığından olsa gerek, uzunca bir süre Hollanda'ya elçi göndermemiş.

Osmanlı yeni bağımsızlığını kazanan ve İspanya'nın tehdit ettiği Hollanda'yı tanımakla Hollanda'ya büyük iyilik yapmış. İstanbul'a gelen büyükelçi Cornelis Haga'yı Halil Paşa adında çevresi geniş bir paşa yardım etmiş. Kime ne rüşvet verileceğini öğretmiş. Sonunda Hollanda Osmanlı devletinden kapitülasyonlar (ayrıcalıklar) koparmış. Bu ayrıcalıklar ile Osmanlı gemileri Akdeniz, Karadeniz ve Marmara'da Hollanda bayrağı çekerek Osmanlı'ya hiç vergi vermeden mal taşımışlar. Türkiye bu kapitülasyon belasından Cumhuriyet ile ancak 1923'te kurtulabilmiş.

Cornelis Haga İstanbul'ta tam 27 yıl elçilik yapmış. 1630'larda Hollanda yüzünü daha çok sömürgelerinin ve köle alım satımı yaptığı yerlerin olduğu anakaralara çevirince bir süre İstanbul'a elçi atamamışlar.

Bu kitap Türkiye-Hollanda ilişkilerinin geçmişini sıkılmadan okuyup öğrenmek ve hatta dersler çıkarmak için çok iyi bir kaynak.

Geçmişi Sıkılmadan Okuyup Öğrenmek

Kitap iki dilli. Hem Hollandaca, hem de Türkçe. Oldukça iyi yazılmış. Elinize alıp kısa bir süre sonra sıkıldığınız kitaplardan değil. Neredeyse ansiklopedi gibi. Rastgele bir sayfa açıp okuduğunuzda bile elinizden düşüremiyorsunuz.

Bu kitabı okuduğunuzda, işyerinde, okulda, Hollandalılara söyleyeceğiniz daha çok sözünüz olacak. 

Sonuçta, bu kitap evde divanınıza uzanıp keyifle okumak için de, ya da iş ortaklarınıza, alıcılarınıza armağan olarak vermek için de çok değerli bir kitap.

Saygılar, Selamlar.