Dün yapılan halkoylamasında, İskoçya az farkla bağımsızlığa HAYIR dedi. Halkoylamasında seçmenlere "İskoçya bağımsız bir ülke olsun mu?" diye soruldu. Seçmenlerin %55,30'u "HAYIR" diye yanıtlarken, "EVET" diyenlerin oranı %44,70 oldu. Bu sonuçla, İskoçya şimdilik İngiltere'nin denetimindeki Birleşik Krallık"ın parçası olarak kaldı.

İskoçya neden bağımsız olmak istiyor?

4 Milyon kişinin yaşadığı İskoçya, İngiltere, Galler, Kuzey İrlanda ile birlikte "Britanya Birleşik Krallığı"nın parçası. Ancak İskoçlar bu birliktelikte İngiltere'nin ağırlığının çok olduğundan, gerçekte İngiltere'ce yönetildiklerinden yakınıyorlar. İngiltere'de yaklaşık 53 milyon kişi yaşıyor. Bu da 4 milyonluk İskoçya'nın yaklaşık 13 katı. Galler ile Kuzey irlanda ise sırasıyla 3 ve 1.8 milyonlar.

İngiltere yalnız kişisayısı ile değil, ekonomisi ile de "Birleşik Krallık"ın gerçek hakanı. İskoçya'nın kuzey denizinde büyük petrol yatakları var. Ancak bu petrol "Krallık" adına çıkarıldığı için paranın çoğu İngiltere'nin kasalarına gidiyor.İskoçlar bundan rahatsız.

İskoçlar "Avrupa Birliği"ni bir fırsat olarak gördüler.

Birleşik Krallık'ın AB üyesi olması İskoçya'da bağımsızlık yanlıları için bir fırsat oluşturdu: Güvenli bir biçimde bağımsız olma fırsatı. Birleşik Krallık'tan ayrılsalar bile, daha büyük bir birlikteliğin parçası olarak ülke olabilme fırsatı.

Bu genelde öteki ayrılıkçı hareketlerde de görülüyor. Örneğin İspanya'nın Katalunya bölgesi İspanya AB üyesi olduktan sonra gözünü başımsızlığa dikti. Türkiye'de bile PKK/HDP/BDP bu nedenle Avrupa Birliği üyeliğini destekliyorlar.

İngiltere, özerklik verdikçe İskoçlar daha çok istediler.

İskoçya'yı bağımsızlık oylamasına götüren süreç, İskoçların ufak tefek özerklikler istemesi ile başladı. İskoçya ile İngiltere yüzyıllardır zaten ayrı ülkelerdi. Ancak yalnızca kağıt üzerinde. Aslında tek ülke gibi yönetiliyorlardı. İskoçlar yavaş yavaş bazı ek yetkiler istediler. İngilizler de her defasında "artık bu onlara yeter" diyerek ek yetkileri İskoçya'ya aktardılar. En son da İskoçya'da yerel bir parlemento kuruldu. Ancak İngiltere özerklik verdikçe bu İskoçya'daki bağımsızlık yanlılarını özendirdi. Öyle ki, bir zamanlar İskoçya'da pek ciddiye alınmayan, "bölücü" olarak görülen "İskoç Ulusal Partisi" (SNP) birden bire ülkenin en güçlü partisi oldu.

Türkiye'de PKK'ye verilen ödünler.

Bu durum Türkiye'de "Açılım" adı altında AKP hükümetlerinin PKK'ye verdikleri ödünlerin öyle ya da böyle nereye varacağının göstergesi. Hangi ödün verilirse verilsin, PKK her zaman daha çoğunu isteyecek. İşin doğası bu. İstelik İskoçyalılar ile Kürt kökenli Türk yurttaşları arasında büyük bir fark var: İskoçya'da halkın ufak bir bölümü "Kelt" dilini konuşabilseler de, günlük yaşamda konuşulan dil kesinlikle İngilizce. Türkiye'nin Doğu illerinde ise Kürtçe yaşayan bir dil. Dolayısı ile farklılıklar daha da artacak ve kesin bölünmeye gidecek. 

Peki İskoçya?

İskoçlar istedikleri bağımsızlığı %10 gibi ufak bir oy oranı ile bu kez yitirdiler. Bunda İngiltere'nin "bak ayrılırsanız ekonominiz bozulur" söylemi ile büyük bankaların ve öteki kuruluşların "anabirimlerimizi Londra'ya taşırız" gibi gözdağı vermeleri etkili oldu.

Bağımsızlık yanlıları, bu kez yitirdiler. Ancak 10-20 yıl sonra kesinlikle yeniden deneyeceklerdir. Ayrıca İskoçya'nın bu başarıya ulaşmayan bağımsızlık girişimi AB içindeki öteki bölgeleri de umutlandıracakır. Artık ilerideki yıllarda ispanya'nın Katalunya, Bask bölgelerinin, Fransa'nın Korsika bölgesinin bağımsızlık halkoylamalarını göreceğiz.

Ayrıca olay yalnızca bağımsızlıkla da sınırlı değil. İskoçya'yı bağımsızlık halkoylamasına götüren SNP önderi Alex Salmon, İskoçya'nın özerkliğini daha da arttıracaklarını söyledi. Başka deyişle, İskoçya gittikçe uzaklaşacak İngiltere'den. Adı "bağımsız ülke" olmasa bile, pratikte bağımsız olmaya doğru gidecek. Bu olduğunda da "zaten durum böyle, bari bağımsız yapalım bunları" demek zorunda kalacak İngiltere.