Birçok ülkede üretim ve satış yapan Hollandalı giyim kuruluşu Mexx geçen ay batmıştı. Batık durumdaki Mexx'i Türk kuruluşu Eroğlu Holding satın aldı. Eroğlu Holding Türkiye'de Loft ve Colin's markaları ile üretim yapıyor.

Mexx batmadan önce yaklaşık 50 Ülkede 1500 kişi çalıştırıyordu. Bunlardan 500 tanesi Hollanda'daydı. Eroğlu Holding'in Mexx'i bu büyüklükte tutması ve eski çalışanların tümünü işte tutması pek olası gözükmüyor. Basın açıklamalarından anlaşıldığna göre, Eroğlu Holding'in önceliği Türkiye'de 100 satışyeri açarak büyüme olacak. Eroğlu Holding ayrıca Mexx'i yurtdışına açılmak için kullanmak istiyor.

Mexx batarken Türk kuruluşlarına 10 milyon avro borç takmıştı.

Mexx batmadan önce birçok ürününü Türkiye'de ürettiriyordu. Mexx Aralık ayının başında batınca, birçok Türk fason (başkasının markası için üretim yapan) üreticiye de toplam 10 milyon avro borç takmıştı. İşin ucuzuna kaçıp işlerini sigorta ettirmeyen bu fason üreticilerden birçoğu daha sonra TGSD'den (Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği) ve dolaylı olarak verg veren Türk yurttaşlarının cebinden destek istemişlerdi... Böyle 25'ten çok kuruluş olduğu bildiriliyor.

Neden batmıştı? Avrupalı giysiye parayı kesti, son vuruşu da Ruslar yaptı!

Avrupa'daki ekonomik bunalım tüketicileri tutumlu yaptı. Özellikle giysiye parar verirken tüketiciler iki kez düşünmeye başladılar. Buna kötü yönetim, pazardaki yarışım da eklenince Mexx yıllarda parasal sıkıntı içine düştü. Ancak Mexx'e son vuruş Rusya'dan geldi: Mexx'in toptan mal sattığı bir Rus giyim zinciri vereceğini ödeyemeyince, Mexx battı...

Hindistan doğumlu Hollandalı kurmuştu.

Mexx'i Hindistan doğumlu Hollandalı işadamı Rattan Chadh kurmuştu. Chadh önceden kurduğu Mustache ile Emanualle'i birleştirmiş, bunların başharflerinin sonuna XX ekleyecek Mexx yapmıştı. 2001 yılında ise kuruluşunu ABD'li Liz Claiborne'a birkaç yüz milyon dolara satmıştı. Hollanda'nın en zenginlerinden birisi olan Chadh, bugün CizitenM adlı bir otel zinciri kurmakla uğraşıyor.

Ancak Mexx'i satın alan Liz Claiborne'un işleri o denli iyi gitmedi. 2011 Yılında Mexx'i aldığı paranın üçte birine yine ABD'li The Gores Topluluğu'na sattı... Eroğlu Holding'in Mexx'i kaça satın aldığı ise açıklanmadı.

Türkler batık markaları seviyor, ancak işe yarıyor mu?

Yalnız giyimde değil, genelde Türk kuruluşları üretimde çok iyiler. Ancak tüketici ürünlerinde parayı teknoloji (ya da tasarım) üretenlerle markalar kazanıyor. Yalnız üretime dayanan örneğin Vestel gibi kuruluşların cebine çok az para giriyor. İşin yükünü Vestel çekiyor ama parayı teknoloji üreten ile ürünün üzerine kendi markasını yapıştıran markalar kazanıyorlar.

Markalaşma derken uluslararası düzeyde markalaşmayı düşünürsek, Türk kuruluşlarının bu konuda sorunu var. Türk kuruluşlarının yurtdışı  markalaşmaları genelde Türk Cumhuriyetleri ya da birkaç Orta Doğu ilkesi ile sınırlı kalıyor. Çünkü tüketici ürünlerinde marka çok önemli. Bu da planlı, uzun bir çalışma gerektiriyor. Türk kuruluşları ise batan markaları satın alarak işin kolayına kaçıyorlar. Mexx'in satın alınması da bu bağlamda değerlendirilebilir.

Ancak bu yöntem şimdiye dek pek, belki de hiç işe yaramadı. Örneğin batan Grundig markasını alan Koç Holding, ya da batan Finlux markasını alan Vestel gibi kuruluşlar bundan bir yarar sağlayamadılar. Sonuçta bu kuruluşların batmasının bir nedeni de, tüketicilerin gözünden düşmüş olmaları. Örneğin Kore, Tayvan kuruluşları ise kendi markalarını yaratarak pazarda başarılı oluyorlar.

Öte yandan, yurtdışında markalaşmada bir ölçüde başarılı olmuş 2 marka var: Giyim üreticisi Mavi ile elektronik ev aygıtları üreticisi Beko (Koç Holding). Beko kendi teknolojisini üreterek, Mavi tasarımları ile, ek olarak her ikisi de başarılı pazarlama çalışmaları ile yıllar içinde birçok ülkeye açılma başarısını gösterdiler.