Gümüşlük Akademisi'nde şiirler ve diller buluştu

Gümüşlük Akademisi 12 Ağustos akşamı şiirin, müziğin ve dillerin buluşmasına tanıklık etti. Luksemburg Kültür Bakanlığı, Kulturfabrik ve Lale Kula'nın desteğiyle oluşturulan Salih Ecer Şiir Rezidansının ilk konuğu Luksemburglu şair Serge Basso ile 23 Şubat 2013'te yitirdiğimiz, Türkçenin özgün şairi Salih Ecer'in şiirleri buluştu. Dünyaca ünlü caz trompetçisi Muvaffak Falay'ın da piyanosuyla eşlik ettiği geceye, Salih Ecer'in ailesi ve yakınları, Gümüşlük Akademisi Şiir Atölyesi katılımcıları, ünlü caz piyanisti Emin Fındıkoğlu, grafik sanatçısı Ali Platin, romancı Latife Tekin, şair Akif Kurtuluş, öykücü Neslihan Önderoğlu, yazar Ülkü Başsoy'un da aralarında bulunduğu çok sayıda şiirsever katıldı.

Salih Ecer'in şiirleri, Saatli Maarif Takvimi'nin yapraklarını çevirir gibi...

Gümüşlük Akademisi anfiteatrında Haydar Ergülen, Salih Ecer'in şiirlerinden söz ederek ilk konuşmayı yaptı. Salih Ecer'in şiirinden de iyi bir şair ve insan olduğunu söyleyen Ergülen, onun şiiri de iyilik olsun diye yazdığını belirtti. Ecer'in şiirini bir selam, tanışma isteğiyle yazdığını ve gündelik olandan kaçınmadığını, onun şiirlerini okurken adeta Saatli Maarif Takvimi'nin yapraklarını çevirir gibi hissettiğini de sözlerine ekledi. Ecer'in Bütün Şiirlerinin de de bir an önce yayımlanması gerektiğini vurgulayan Ergülen, 3 kitabının yanı sıra dergilerde yayımlanmış ve henüz yayımlanmamış şiirlerinin de yer alacağı bu kitabın Türk şiiri için büyük bir önem taşıdığını da belirterek, Salih Ecer'in yayımlanmamış şiirlerinden örnekler verdi.

'Hayalet bir şair'in evinde çalışmak

Programın ikinci bölümünde Serge Basso, Haydar Ergülen ve Salih Ecer'in, Fransa'da yazdığı oyunlarla ünlenen oyun yazarı, kızkardeşi Sedef Ecer'in katıldığı bir sohbet gerçekleştirildi. Sedef Ecer'in Fransızcadan Türkçeye çevirdiği konuşmasında Basso, şu anda hayatta olnayan bir şairin evinde, odasında, masasında çalışmanın anlamından söz etti, eğer bir mekanda yaşanmışlık ve bir varlık hissedilmezse orada bir üretim yapılamayacağını söyledi. Şiirin bir müzik olduğunu ve şair imajını kırmak için polisiye roman yazdığını belirten Basso, rezidanstaki çalışması esnasında 60 sayfalık bir 'oratoryo' yazdığını açıkladı. Basso şiirlerini Fransızca olarak seslendirirken, Sedef Ecer de çevirdiği bu şiirleri okudu.

Rezidansın ilk konuğu olarak 4-14 Ağustos tarihleri arasında Gümüşlük'te bulunan Basso, 1960 doğumlu bir şair, oyun, deneme ve polisiye roman yazarı. Luksemburg'un en büyük kültür sanat merkezi KulturFabrik'in ve “Şairler Baharı”nın (Printemps de Poetes) yöneticisi, ünlü Transkrit dergisinin editörü. Derginin son sayısında Salih Ecer'in şiiriyle ilgili bir yazı ve 13 şiirinin Fransızca çevirisinin de bulunduğu bir dosya yer alıyor.

Her yıl Fransızca yazan bir şair Salih Ecer Şiir Rezidansı'nda ağırlanırken, Türkiye'den bir şair de Mart ayında Luksemburg'daki “Şairler Baharı”na katılacak.

…

‘babam ve ustam’dı o benim

“Babam ve Ustam” çıraklıktan yetişen iki mektup
pulsuz, zarfsız, kâğıtsız
birbirine emanet iki çocuk
bir çift adam her yere yetişmeye
hayatı onarmaya, acıyla uslanmaya,
kırılıp katlanmaya bir çift kanat
sırtında ev, gönlünde iyilik, omuzlarında hayat
anladım ki ustam kırılanla kırılmak değil
marifet kırılanı onarmak

Kocaman Bir Çocuğu Öpüyorsun

Şükrü Erbaş

Yerçekimli Karanfil

Biliyor musun az az yaşıyorsun içimde  
Oysaki seninle güzel olmak var  
Örneğin rakı içiyoruz, içimize bir karanfil düşüyor gibi  
Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda  
Midemdi aklımdı şu kadarcık kalıyor.  

Sen karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte  
Sen de bir başkasına  veriyorsun daha güzel  
O başkası yok mu bir yanındakine veriyor  
Derken karanfil elden ele.  

Görüyorsun ya bir sevdayı büyütüyoruz seninle  
Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil  
Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk  
Birleşiyoruz sessizce.

Ozan: Edip Cansever

Akrep Gibisin Kardeşim

Akrep Gibisin Kardeşim,
korkak Bir Karanlık İçindesin Akrep Gibi.
serçe Gibisin Kardeşim,
serçenin Telaşı İçindesin.
midye Gibisin Kardeşim,
midye Gibi Kapalı, Rahat.
ve Sönmüş Bir Yanardağ Ağzı Gibi Korkunçsun, Kardeşim.
bir Değil,
beş Değil,
yüz Milyonlarlasın Maalesef.
koyun Gibisin Kardeşim,
gocuklu Celep Kaldırınca Sopasını
sürüye Katılıverirsin Hemen
ve âdeta Mağrur, Koşarsın Salhaneye.
dünyanın En Tuhaf Mahlukusun Yani,
hani Şu Derya İçre Olup
deryayı Bilmiyen Balıktan Da Tuhaf.
ve Bu Dünyada, Bu Zulüm
senin Sayende.
ve Açsak, Yorgunsak, Alkan İçindeysek Eğer
ve Hâlâ Şarabımızı Vermek İçin Üzüm Gibi Eziliyorsak
kabahat Senin,
— Demeğe De Dilim Varmıyor Ama —
kabahatın Çoğu Senin, Canım Kardeşim!

Nazım Hikmet Ran

Nazım Hikmet’in ölümsüz şiiri “Yılbaşı Ağacı”:

“…Finlandiya koyunun güneyinde geceleyin dumanlı denize yakın telli pullu bir yılbaşı ağacı
karanlık Gotik kulelerle Töton şövalyelerinin armaları arasında ve fabrika bacalarıyla çevrili bir yılbaşı ağacı.
Bir yılbaşı ağacı karlı bir meydanda Estonya türküleri söylüyor
telli pullu upuzun bir yılbaşı ağacı
sen kırmızı sırça topun içindesin
saçların saman sarısı kirpiklerin mavi
onu orya ben astım seni içine koyup
ak boynun uzundur yuvarlaktır
kuşkularım kaygılarım sözlerim umutlarım ve okşayışlarımla koydum seni sırça toplun içine
bütün yılbaşı ağaçlarına bütün ağaçlara bütün balkonlara pencerelere çivilere hasretlere astım kırmızı sırça topu seni içine koyup
bağışla beni öleceğim seni bırakıp orda
Estonya en küçük sosyalist devleti adam başına en çok şiir okuyan en çok votka içen ve otomobile motosiklete motorollere en çok meraklı ve deri işleriyle mobilyasıyla ünlü bir de otuz binlik korosuyla

…ölüm döşeğinde yatanın gözlerine bakamam utanırım
yaşamak ayıp bir şeymiş gibi gelir biri yanımda can çekişirken

Lüsya ölüyor Moskova’da Antuzyastlar Caddesinde bilmem kaç numrolu sağlıkevinde
yüzü eski bir tahta kaşık
eriyen kara karışıyor akşam karanlığı
art arda kamyonlar geçiyor asfaltı sarsarak
Lüsya’dan vuran keder mi alnımı kırıştıran kendi yakınlığım mı ölüme
bir yılbaşı ağacı karlı bir meydanda Estonya türküleri söylüyor
telli pullu upuzun bir yılbaşı ağacı
bağışla beni öleceğim seni bırakıp içinde sırça topun
bu dünyada bir şey yaşıyor eşi emsali görülmedik bir şey ve benden başka kimse farkında değil onun
belki bir bitki bir hayvan bir söz bir maden bir ışın bir mutluluk belki
belki bir yıldızdan düşmüş
bu dünyada bir şey yaşıyor senin için yaşıyor ama sen farkında değilsin onun
öleceğim bağışla beni öleceğim ve sen kırmızı sırça topu parçalayıp çıkacaksın içinden ineceksin karlı bir meydana
artık Moskova’da mı olur Tallin’de mi Leningrad’da mı ineceksin karlı bir meydana yılbaşı ağacından
ama ben bu dünyada senin için yaşayan şeyi götürmüş olacağım
Lüsya ölüyor
yüzü eski tahta bir kaşık

…benden sonra ölmesi gerekenler benden önce ölüyor ne iştir
büyük harpler yüzünden ölüm büsbütün şaşırdı sırayı

kamyonlar geçiyor Antuzyastlar Caddesinin asfaltını sarsarak
afişlerde 65 yılının dev sayıları kömür şu kadar ton petrol bu kadar kumaş şu kadar metre
karlı bir meydanda bir yılbaşı ağacı Estonya türküleri söylüyor
karanlık Gotik kulelerin arasında ve fabrika bacalarıyla çevrili bir yılbaşı ağacı.

1962, 1 Ocak Tallin. “