Hollanda Bolkestein/Fortuyn çukuruna düştüğü yıllardan bu yana, göçmen kökenlilere karşı bir suçlama var: "Siz farklı olmayı bırakmalısınız. Siz bizim gibi olmalısınız. Farklı olduğuınuz için suçlusunuz". Hollanda'da egemen güçler "one size fits all" politikasını izliyor. "Göçmen Kökenliler" derken, yalnızca az gelişmiş ülkelerden gelen göçmenlerden sözediyoruz. Örneğin Hollanda'daki en kalabalık göçmenler arasında Almanlar var. Hiç kimse kalkıp onlara birşey demiyor. Ya da Amerikalı, İskandinav, İngiliz vb göçmenlere karışan yok. Tepki müslüman göçmenlere karşı.

Peki bu eleştirilen göçmen kökenlilerin eleştirilecek hiç bir yanları yok mu? Bunun yanıtı belli. Herkes gibi onların da var. Bu azınlıklar toplumsal,ekonomik,eğitimsel olarak Hollanda toplumunun gerisinde kalıyorlar. Ayrıca eksikliklerin yanısıra, gelenek,görenek,din,etnik yönlerden de farklılar. Şaşırtıcı olan, bunların göçmenleri anlamak ya da eksikliklerini düzeltmek yerine, göçmenlere karşı düşmanlık için kullanılması.

Toplumsal, Ekonomik, Eğitimsel gerilik

Öncelikle, göçmenler Hollanda'ya ekonomik ve eğitimsel olarak geri oldukları için getirildiler. Kimse de toplumsal gelişmişliklerine bakmadı. Hollanda ağır ya da "pis" kabul edilen bazı işleri eğitimli ve durumu iyi Hollandalara yaptıramadığı için, yurtdışından özellikle eğitimsiz ve parasız göçmen getirdi. İlginç olan, şimdi göçmenler tıpkı bu nedenlerden suçlanıyorlar!

Diyebilirsiniz ki, "ama ikinci, üçüncü kuşaklar hala geriler". İstesek te, istemesek te, gelişme bir tek kuşakta olmuyor. Siz kaç tane babası memur ama başarılı işadamı tanıyorsunuz? Var ama az. Başarılı işadamlarının çoğunun ailesi birkaç kuşaktır iş yapıyor. Diyelim ki öğrencisiniz. Okuldan döndüğünüzde, ancak biraz okuma yazma bilen anneniz, babanız size ev ödevinizde ne denli yardımcı olabiliyor? Peki ya babası mühendis olan Hollandalı sınıf arkadaşınızın matematiğinin sizden daha iyi olması bir rastlantı mı? Bakın bakalım Hollanda'da üniversite öğrencileri arasında ana-babası üniversite bitirmemiş olanların oranı ne, bitirmiş olanların oranı ne?

Bu "aman herşey olduğu gibi kalsın" demek değil. Göçmenlerin kadın-erkek eşitliğinde, kadınlara karşı şiddette daha kötü durumda oldukları gerçek. Ancak bu gerçeği, göçmenlere karşı nefret kusmak için kullanmak başka şey, bu durumu düzeltmeye çalışmak başka şey. Son 15-20 yıldır, göçmenlerin bu eksiklikleri, onlara karşı düşmanlık için kullanılıyor.

Komünizm yenildi, yeni düşman Müslümanlık.

Yeryüzünde "Kapitalist-Komünist" bloklaşma 1990'ların başında, Kapitalizmin kazanması ile bitti. Kapitalizmin ağababaları ekonominin çarklarını döndürecek başka kutuplaşmalar peşine düştüler. "Uygarlıkların Çatışması" başlığı altında, Müslümanlık-Hıristiyanlık ayrımını körükleyen bir sürü kitap yazıldı. En ünlüsü de Huntington'un yazdığı kitap. Daha önce Batı'nın Komünist bloğa karşı pohpohladığı, beslediği kökten dincilik birden "karşı blok" olarak adlandırıldı. Birkaç yıl sonra, "karşı"nın tanımı yalnızca köktendinci eylemciler değil, "kültürel ya da dinsel olarak müslüman olan herkes" oldu. Bu da sanıldığı gibi 11 Eylül 2001'de olmadı. Daha önce başlamıştı. 11 Eylül yalnızca ataşe benzin döktü. Bu yüzden petrol için Ortadoğu'da yapılan soykırımlara, Hollanda ya da öteki batı toplumlarında hemen hemen kimse ses çıkarmadı. PvdA'lı Nebahat Albayrak Irak'taki Hollanda askerlerini görmeye gitti ve "ne denli yararlı işler yaptıklarını" anlattı.

Bugünlerde de, Ortadoğu'da Batı'nın Türkiye'de Erdoğan eliyle besleyip büyüttüğü IŞİD'in yaptığı çağdışılıklar yeterince bu "uygarlık çatışması"nın amaçları doğrultusunda kullanılıyor.

Hollanda'ya baktığımızda, 1980'lerin ortasında bile politikacı Janmaat bugün Wilders'ın söylediklerinin çok azını söylemesine karşın, ırkçılıktan ve ayrımcılıktan ceza alıyordu. Ancak yeryüzündeki değişimi iyi algılayan VVD'li Bolkestein Hollanda'da ayrımcılığı ilk kez "kabul edilebilir" biçimde sundu ve başbakan oldu. Arkasından bu ırkçılık ve ayrımcılık bayrağını Pim Fortujn sürdürdü. Artık Hollanda basınında, TV'sinde, müslüman kökenlilere karşı en ağır suçlamaları yapmak, müslümanları neredeyse rastgele terörle suçlamak çok sıradan olmuştu. Müslümanlara karşı neredeyse herşeyi söyleyebilirdiniz ve kimse size dokunmaz olmuştu. Het Parool gazetesi Müslümanlara karşı aşağılayıcı, ayrımcı sözler yazan Heleen van Royen'in köşe yazılarını basmakta sakınca görmedi. Ancak nedense, aynı yazar, PvdA'lı Rob Oudkerk'in geneleve gidişlerini yazınca, bir biçimde Het Parool'dan ayrılmak zorunda kaldı. Benzer biçimde Rob Oudkerk Faslı gençler için ırkçı, ayrımcı "Kut Marokkanen" küfürünü ederken, PvdA kılını kıpırdatmamıştı ama Hollanda'da yasal olan geneleve gitti diye belediyedeki görevinden ayrılmaya zorlandı.

Bu "müslüman düşmanlığı" toplumda öyle bir hastalık durumuna geldi ki, Amsterdam'daki bir uzak doğu tapınağı "bizi müslümanlar tehdit etti" der demez hemen bu bir "gerçek" olarak gazetelerde başyeri aldı....  Bu tapınak daha sonra Hollanda'ya yasadışı yollardan göçmen getirmekten ceza aldığında hiç kimse bu "tehdit" suçlamasının, ilgiyi suçtan başka yöne çekmek için yapılıp yapılmadığını sorgulamadı.

Hollanda'da Groen Links dışındaki partiler "Çok-kültürlü" sözünden veba görmüş gibi kaçar oldular. Artık politikacılar çok zorda kaldıklarında "kozmopolit" diyorlardı. Okullardan Türkçe eğitim kaldırılıyor, 40 binden çok Türk kökenlinin yaşadığı Amsterdam'da Türkçe TV standart TV paketinden çıkarılıyor, çanak antenlere sınırlamalar getiriliyordu.

"Yeni kuşak yararlı göçmenler". Ayan Hırsi Ali, Afşin Ellian ve yeni Zihni Özdil.

Hollanda'daki bu politik değişim sırasında, müslümanlara karşı "farklısınız ve suçlusunuz" diyen ve "one size fits all" politikasını yerleştirmeye çalışan egemen güçler kendilerine yararlı bir sınıf buldular: "göçmen kökenli ama yararlı" kişiler. Bunlar tam zamanında yetişmişlerdi. Bunlara örnek olarak Ayan Hırsi Ali, Afşin Ellian gibi kişiler verilebilir. Bunlar Hollanda'daki egemen güçlerin göçmenlere karşı doğrudan söyleyemedikleri (bugüne dek "politik olarak doğru olmayan" şeyleri) söylemek için egemen güçlere çok yararlı kişilerdi.

Bu "yeni kuşak yararlı göçmenler", genellikle kraldan çok kralcı, "sevindirik Hollandalı" söylemlerle basın ve yayında önemli yerler edinebiliyorlar. Bunların genellikle ortak özellikleri bu sistemin içinde yetişmiş olmaları ve belki de kendi kökenlerini bir ayakbağı olarak görmeleri.

Bugünlerde öne çıkmaya başlayan Zihni Özdil'i de saymak gerek. O da son yıllarda Hollanda'daki bu siyasal ortamda yıldızı parlayanlardan birisi. En son NPO 1'deki Terugblik proğramında "uzman" olarak konuşturuldu.

Proğramda Zihni Özdil PvdA'nın sosyal demokrasi ile ilgisi olmayan (tutucu müslüman ya da MHP'li) kişileri aday gösterdiğini söylüyor. Çok doğru. PvdA hatta CDA ile GL de bunu yaptılar. Ancak bu tür "yeni kuşak yararlı göçmenler" nedense öykünün hep yarısını anlatıyorlar. Hollandalı çoğunluğun duymak istediği, azınlıklara karşı tepe tepe kullandıkları o yarı. PvdA ve öteki partiler neden kendi görüşleri ile çelişen kişileri partilerine aldılar? İşte bu atlanan ya da saklanan neden çok önemli.

PvdA ile öteki partiler bunu yaptılar çünkü, göçmen kökenlileri Hollanda politikasının içine almanın tek yolu buydu. Doğru olan da buydu. Şimdi Özdil diyor ki, "Normalde müslümanlar arasında SGP gibi tutucu dinci olanlara, PvdA kapılarını açtı". Peki PvdA, CDA bunları almasaydı, bu tutucu müslümanlar politikada nasıl temsil edileceklerdi? Tutucu Hıristiyan SGP'ye gitseler "bakın biz de tutucu dinciyiz" deseler, acaba SGP onları partiye alır mıydı? Ya da MHP kökenliler aşırı sağ bir Hollanda partisine gitseler, partiye alınırlar mıydı? Yok "ayrı parti kursunlar" diyorsanız, bu da çözüm değil. Çünkü o zaman belki yerel ölçüde temsil olacaktı ancak ülkesel ölçüde, bir azınlık olarak seslerini duyurmaları çok zor. Çünkü göçmen derken tek bir toplumdan sözetmiyoruz. Bir sürü etnik, politik farklılıklar var. Bunların bir parti kurup seslerini duyurmaları olanaksız gibi. Peki, şimdi PvdA'dan seçildiler de kendi politikalarını uygulayabildiler mi? Buna evet demek zor. Hollanda'nın egemen politik sistemi hazımsızlık çekip arada sırada göçmen kökenlileri dışarıya kusup duruyor. "Ya benim gibi olursun, ya da dışarı" mantığı ile 2006'da CDA Ayhan Tonca'yı Osman Elmacı'yı, PvdA da Erdinç Saçan'ı adaylıktan çıkardılar. 2014'te de, Tunahan Kuzu ile Selçuk Öztürk'ün başına aynı olay geldi.

Tamam, şu anda sosyal demokrat olmayan göçmenlerin PvdA'da olması sıradışı bir durum. Ancak bunun nedenleri var. Bu geçici bir durum. En azından geçisi olmalı. Bir biçimde göçmenlerin gerçek olarak Hollanda toplumunda, politikasında temsil edilmeleri gerekiyor. Bu şu ana dek hakkıyla olmadı.

Hollanda'daki egemen politik güçler kendi söylemlerini yineleyen göçmen kökenlilerin önünü açıyorlar. Onlara önem veriyorlar. 2006'da CDA'nın Ermeni savlarını kabul eden Coşkun Çörüz'ü adaylıkta üst sıralarda gösterip seçtirmesi rastlantı mı? ("Ermeni savlarını kabul edin" dayatmasını kabul etmeyen 'konuyu tarihçiler bilimsel olarak tartışsın" diyen Ayhan Tonca ile Osman Elmacı adaylıktan çıkarılmışlardı). Ya da şimdi bu TV proğramında yine Ermeni savlarını kabul eden (güncelerinden ben öyle anladım) Zihni Özdil'in görüşlerine o denli çok yer vermesi rastlantı mı? Başka bir akademili olan Armand Sağ'ı neden seçmediler? Çünkü Armand Sağ  onların duymak istedikleri kilişe şeyleri söylemezdi. Zihni Özdil ise, Hollanda'da çoğunluğun duymak istediği gerçekleri söyledi yalnızca. Çoğunluğu rahatsız edecek gerçekleri söylemedi. Ben duymadım. Armand Sağ'ı çağırsalardı, Hollanda'da Türk politikacılara uygulanan "kabul et ya da atarım" dayatmasından sözetme olasılığı da vardı. İstemezler egemen güçler öyle şeyleri...

Amsterdam'da son yıllarda gelenek olduğu gibi bu yıl da Museumplein'da (müze alanı) buzda kayma alanı kuruldu. Museumplein, Rijksmuseum (Ulusal Müze), Van Gogh Müzesi ve Stedelijkmuseum (Kent müzesi) gibi Amsterdam'ın en önemli 3 müzesinin olduğu alan.

Kurulan paten alanında, büyük, küçük bir sürü kişi buzda kayıyor. Hollanda'da genelde çocuklar buzda sandalyeyi iterek kaymayı öğrenirler. Ancak burada bu yöntemle kayanlar arasında az da olsa büyükler de var. Bir tanesi de bir arkadaşımdı... :-)

Aşağıda art alanda Rİjksmuseum (Ulusal Müze) görünüyor...

Eskiden yalnızca donan kanallarda kayılırmış (son yıllarda pek dondukları söylenemez). O yüzden simgesel olarak Hollanda'nın ünlü açılır kapanır köprülerinden yapmışlar:

24 Eylül 2013

Avrupa'ya Vizesiz Gezi İçin Kötü Sonuç:

Avrupa Yargısı: Hizmet Veren Türklere Uygulanan Vize Bağışıklığı Hizmet Alanlara Geçerli Değil

Avrupa Adalet Yargısı bugün verdiği kararda hizmet almak için Avrupa Birliği ülkelerine gelen Türk yurttaşlarına vize uygulanabileceğini belirtti. Buna göre okumak, gezmek, sağlık gereksinimleri vb için Avrupa'ya gelen Türk yurttaşlarına AB'nin vize uygulaması yasal.

AB Yargısı'nın Türk yurttaşları ile önceki kararında "Hizmet veren" Türklere AB'nin vize uygulayamayacağı belirtilmişti. Buna göre iş yapmak için Avrupa'ya gidenlere AB vize uygulamayacak. Bu kararın alınmasını sağlayan Hollandalı Türk avukat Ejder Köse, bunun için Türkiye ile AB arasında 1963'te yapılan antlaşmayı kullanmıştı. 

Bunun üzerine 19 yaşındaki Türk yurttaşı Türk Leyla Ecem Demirkan da Almanya'ya karşı yargıya giderek Türkiye ile AB arasındaki antlaşmanın Hizmet alanları da kapsaması gerektiğini savlamıştı.

Türkiye ile AB Arasındaki 1963 ve 1970 Anlaşmaları İleriyi Görmüş

1963'te 9. İsmet İnönü hükümeti ile AB arasındaki antlaşma ile 1970'teki 3. Süleyman Demirel hükümetinin AB anlaşması tam 49 yıl sonra Avrupa'ya iş yapmak için giden Türklerin işine yaradı. Bu anlaşmalara göre AB zaman içerisinde koşulları değiştirebilir ancak hiç bir zaman kötüleştiremez. İşte Hollandalı Türk avukat bu maddeyi kullanmıştı. 

Demirkan'ın avukatları da bu antlaşmaları "hizmet alanlar" için uygulatmak istediler. 

Leyla Ecem Demirkan Almanya'ya Karşı Nasıl Yargıya Gitti?

Annesi Almanya'da yaşayan Demirkan, 2007'de ağır hasta olan üvey Alman babasını görmeye gitmek istedi ancak Ankara'daki Alman Büyükelçiliği vize vermedi. Demirkan bunun üzerine Almanya'ya karşı Alman yargısına gitti ancak 2009'daki bu davayı yitirdi. Ancak Leyla Ecem Demirkan karara karşı çıkarak bir yüksek yargıya gitti. Yüksek yargı da durumu Avrupa Adalet Yargısı'na aktararak şu soruya yanıt istedi

- Türkiye ile AB arasındaki 23 Kasım 1970 tarihli Katma Protokol'ün 41.maddesinde belirtilen "hizmetlerin serbest dolaşımı" kavramı, hizmet alanları da kapsamakta mıdır? Eğer kapsıyorsa, yakınlarını görmeye gitmeyi de içerir mi?

Son Duruşma 6 Kasım 2012'de Yapıldı

Yunan yargıç başkanlığında değişik ülkelerden 15 yargıçla görülen ve 4 saat süren duruşmada, 1963 Ankara anlaşması ve varolan hakların kötüleştirilemeyeceğini güvence altına alan Katma Protokole göre Türk yurttaşlarına turistik gezi gibi hizmet alımı gezilerinde vize bağışıklığı olup olmadığı irdelendi.

Alman dergisi Der Spiegel'ın  'Vize Duvarını Yıkabilecek Dava' olarak nitelendirdiği duruşma her ne kadar Almanya'ya karşı açılmış olsa da, öteki Avrupa ülkelerinin de paçasını tutuşturdu. O yüzden öteki ülkeler de karışan (müdahil) olarak katıldılar. AB ülkelerinin ortak savunması, yasal konuyla ilgisi olmayan tümüyle siyasal bir sav olan "vize kalkarsa büyük göç dalgası başlar" savıydı.

Hatta İngiltere ile Yunanistan işi "Türkler vize konulduğu için mutlu olmalı, sınırlarda soruşturulmuyorlar" gibi terbiyesizliğe dek götürdüler. Bugün Türkiye'yi Suriye savaşına sokmak isteyen ülkelerden Fransa da "Türkiye'nin Irak gibi sorunlu bir ükeye sınırı olmasını" vizenin kaldırılmasına karşı neden olarak gösterdi.

Karar bugün çıktı...

AB yargısı, Türkiye ile AB arasındaki antlaşmalara göre, vize bağışıklığının yalnızca hizmet verenleri kapsadığına karar verdi. Hizmet almak için AB'ye gelenlere AB'nin vize uygulayabileceğine karar verdi.

Demirkan davasının sonucunun Türkler için olumsuz olması, Türklerin vize çilesinin sürmesi demek. Kötü oldu.

Avrupa Adalet Yargısı'nın kararını, gerekçelerini ayrıntılı okumak isteyenler, bu kurumun sitesinden okuyabilirler. Çeşitli Avrupa dillerinde var (ama her nedense Güney Kıbrıs'ın "resmi dillerinden" olan Türkçe yok). İngilizcesi aşağıda bulunabilir:

http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=9ea7d0f130d58974963725104ce3aefbdc98b0c79d6a.e34KaxiLc3eQc40LaxqMbN4OahqPe0?text=demirkan&docid=142081&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=383025#ctx1

Türkiye'nin Onursuz Vize Uygulaması

Yeryüzünde birçok ülke Türk yurttaşlarına vize uyguluyor (Haritada gri renkte olan ülkelerin hepsi. Açık mavi olanlar da kapıda vize istiyor). Vize uygulayanların en başında da Avrupa Birliği ülkeleri geliyor. Her ülke kendi yurttaşlarına başka ülkelerde onurlu, eşit olarak davranılmasını sağlamaya çalışır. Bunun için de "karşılıklık ilkesine" bakar. Örneğin Hindistan kendi yurttaşlarına vize uygulayan birçok ülkeye vize uygulamakta. Avrupa ülkelerinin 1980'lerde başlayan vize uygulamasını Türkiye uzunca süre karşılıksız bıraktı. 1994 Yılında Tansu Çiller hükümetinin Dışişleri Bakanı SHP'Li Mümtaz Soysal "karşılıklık ilkesini" gereğince Avrupa ülkelerine vize koymaya kalkınca özellikle Türkiye'deki Turizm lobisinden büyük tepki gördü. Baskılar sonucu vize, "sınırda 5-10 dolara alınabilen" kuş vizesine döndü.

2013'te Erdoğan hükümeti ise ülkeye sıcak para girişini arttırmak için karşılıklık ilkesini neredeyse toprağa gömdü! Türk yurttaşları Avrupa ülkelerinin konsolosluklarında 3 günlük vize için aşağılanırken, Türk hükümetinin son uygulamasına göre Türkiye'de toprak alan yabancılara kendiliğinden 12 aylık oturum izni veriliyor! Daha önce Türk topraklarının yine sıcak para için yabancılara satışı "Ama Türkler de yurtdışında mal alabiliyorlar" diye savunuluyordu. Yurtdışında taşınmaz mal alabilecek Türk sayısının ne kadar az olduğu gözardı ediliyordu. Ayrıca Avrupa ülkelerinde yabancıya ev satsalar bile çoğu zaman ülkeye giriş vizesi bile vermiyorlar. Başka deyişle eviniz olsa bile içine girip oturamıyorsunuz. 

"Ama Avrupa'daki Türk işçileri ev alabiliyorlar" demek ise konuyu çarptırmaktan başka birşey değil. Çünkü Avrupa'daki Türk işçileri zaten orada yaşıyorlar ve zaten oturum izinleri var.

Avrupalılar ellerini kollarını sallayarak, pasaport bile olmadan, yalnızca kimlikleri ile Türkiye'ye girerken, Türkler Avrupa ülkelerinin önündeki konsolosluklarda uzun vize kuyruklarına giriyorlar, Amerikan konsolosluklarında aşağılanıyorlar. Aslında çile çektirilen yalnız yurttaşlar değil, bir ülkenin, bir devletin onuru...

Türk Hükümetleri Türk Yurttaşlarına Uygulanan Vize İle Hiç İlgilenmediler

Ne şimdi, ne de geçmişte, Türk hükümetleri Türk yurttaşlarının vize çilesi ile ilgilenmedi. Son yıllardaki Dışişleri bakanlığı'nın çalışmaları bir başlangıç olsa da, genelde gözboyama olarak kaldı. Rusya dışında, vize bağışıklığı anlaşması yapılan ülkeler genelde uzak, zaten Türklerin pek gitmediği ülkelerle sınırlı kaldı..

Türkiye'nin hem AB hem de birkaç Avrupa ülkesi ile serbest dolaşım antlaşmaları olmasına karşın, Türk hükümetleri bu haklarına sahip çıkmadı. AB ile olan antlaşmanın Almanya'dan Leopard tanklarının alımı sırasında pazarlık konusu yapılarak geri verildiği söylendi. Öteki antlaşmaların da peşinden Türk hükümeti gitmedi [Bakınız:"Meğer Avrupa ile Serbest Dolaşım Anlaşmamız Varmış. Ankara unutunca 3 Avrupa Ülkesi Askıya Almış". Zaman gazetesi].

Türk Hükümetleri İlgilenmedi, Yurttaşlar İlgilendi

Şimdiye dek antlaşmalardan doğan hakların peşinden bir tek yurttaşlar gittiler. Avrupa Birliği kapısında onursuz durumlara düşürülerek bekletilen Türkiye'nin hükümetleri haklarını arayacak gücü kendilerinde bulamadılar...  Hizvet verenlere vizenin kalkmasının peşinden Türk hükümeti değil, Hollandalı Türk avukat Ejder Köse koştu. Vizesiz gezi'nin peşinden Türk hükümeti değil, 19 yaşındaki Ecem Demirkan koştu...

Türk Hükümetleri Yalnızca Ayrıcalıklı Kesimin Vize Sorununu Çözdü

Yalnız Erdoğan hükümeti değil, daha öncekiler de, Türk yurttaşlarının yaşamını kolaylaştıracak vize bağışıklığı yerine, toplumdaki ayrıcalıklı azınlığa vize bağışıklığı peşinde koştular. Yeşil, gri, renk renk pasaportlar çıkardılar. Bu renk pasaportları olan azınlık vizesiz her yana gidebiliyor ancak sıradan bordo (ya da eskiden mavi) renkte pasaportu olanlar çile çekmeyi sürdürüyorlar...

Amsterdam'da bisikleti ulaşım aracı olarak kullanmak için o denli çok neden var ki. Ancak belki çok küçük çocuğunuz varsa bisiklet ile ulaşım zor olabilir. Gerçekte o durumda bile bisikleti bırakmayan anababalar biliyorum. Bisikletlerinin önüne ya da arkasına bisiklet sepetleri ya da çekilen küçük 2 tekerli arabacıklar ekliyorlar.

Amsterdam bisiklet ile ulaşım için Avrupa'nın en uygun kentlerinden birisi. Bu yalnızca dağ tepesi olmayan düz bir kent olmasından ötürü değil. Ötesi de var.

Amsterdam'ı bisiklet ile ulaşım için uygun kılan bisiklet yolları, motorlu taşıt sürücülerinin bisiklete gösterdikleri anlayış ile düzenli taşıtakışı. Aklıma İstanbul'daki taşıtakışı geldi...

Amsterdam'ın motorlu taşıt (otomobil, otobüs kamyon vb) sürücüleri bisikletlilere karşı genelde saygılılar. Türkiye ile başka birçok Avrupa ülkesindeki gibi yolun yalnızca motorlu taşıtlar için ayrılmış olduğunu düşünmüyorlar, bisikletlileri "başbelası" gibi görmüyorlar. Doğal olarak bu bir genelleme. Nasıl kaldırımlarda bisiklet sürüp yayaları rahatsız eden, ya da sağ-sol yapıp taşıtakışının içine eden salak bisikletliler varsa, saygısız salak motorlu taşıt sürücüleri de var. Ancak İstanbul ya da Paris gibi bisikletlileri bir bilgisayar oyununda "vuruldukça sayı kazandıran nesneler" olarak görmüyorlar. 

Bisiklet kullanmaktan yoruldunuz mu? O zaman yolculuğunuzu toplutaşım araçları ile sürdürebilirsiniz. Üstelik de, bisikletinizi geride bırakmadan! Toplutaşım araçlarının çoğuna bisikletiniz ile de binebiliyorsunuz. Bunu için ufak bir ek bedel ödemeniz gerekiyor.

Varışyerine vardığınızda bisikletinizi parketmek çok kolay, çünkü birçok yapıda bisiklet park yerleri var. Eğer bir yapıda yoksa, o sokakta kesin birkaç bisiklet park yeri vardır. Ayrıca, kalabalık yerlerde, yerelyönetimin işlettiği parasız! parkyerleri var. Örneğin Muziekgebouw-aan-het-ij'ın altındaki gibi. Motorlu taşıt bölümünde parkın saati 4 avro ama bisikletler parasız! Ana İstasyon'un yakınındaki İbis otelinin karşısına yapılan çok katlı bisiklet parkyerlerinin öyküsü de ilginç! Bu parkyeri aslında kanalda su üzerindeki bir tekne. İlk önerildiğinde İbis otelinin yönetimi ortalığı birbirine kattı. "Biz kafemize 250 bin avro harcadık, siz kanal görüşümüzü kapattınız" diye. Ama yerelyönetim "Bu Amsterdam'lılar ve kamu yararına" dedi, işi kestirdi attı! Türkiye'de olsa, kimbilir kimler rüşveti almış işi bitirmişlerdi! Türkiye'm yolsuzluklar ülkesi... Aşağıdaki görselde arkadaşı metalsel yapı İbis oteli, kafesi gözükmüyor :-)

Bisiklet hırsızlığı büyük sorun olduğu için her durumda bisikleti "yerinden kaldırılamayan bir nesneye" (örneğin yoldaki bir ışıklandırma direği gibi) sağlam bir kilitle bağlamakta yarar var. Yoksa hırsızlar bisikletleri kendi taşıtlarına yükleyip götürdükleri yerde kilitleri kesebiliyorlar. Kilit olaraksa, tüketici derneğinin önerdiği Abus'un kilitleri iyi. Bisikleti bağlarken kesinlikle ön tekerlekten bağlamamak gerek. Amsterdam sokakları hırsızların gerisini çaldıkları kilitli öntekerleklerle dolu. Kesinlikle kilidi bisikletin gövdesinden geçirmek gerekiyor. Arka tekerlekler de zincir yüzünden çıkarması zor olduğu için oraya pek dokunmuyorlar. Yine de, eğer bisikletiniz iyi bir bisikletse, sokakta bırakmamakta yarar var. Çünkü bazı hırsızlar çalamadıkları bisikletlere kızıp zarar veriyorlar.

Bisiklet modeli olarak ise, ben tek hız-dişlisi olan bisiklet kullanıyorum. Dolayısı ile hız-dişlilerinin bakımı gibi sorun yok. Zaten kent dümdüz. Gereksiz hız-dişlilerine hiç gerek yok.  Bazı arkadaşlar özellikle köprülerin eğimlerinde kullanmak için çoklu hız-dişlisi olan bisikletler kullanıyorlar, ki bence biraz abartı var o durumda da...

Arkadaş, kısacası Amsterdam'da bisiklet kullanmamak için hiç sözde nedenin yok....

Amsterdam'da bisikleti ulaşım aracı olarak kullanmak için o denli çok neden var ki. Ancak belki çok küçük çocuğunuz varsa bisiklet ile ulaşım zor olabilir. Gerçekte o durumda bile bisikleti bırakmayan anababalar biliyorum. Bisikletlerinin önüne ya da arkasına bisiklet sepetleri ya da çekilen küçük 2 tekerli arabacıklar ekliyorlar.

Amsterdam bisiklet ile ulaşım için Avrupa'nın en uygun kentlerinden birisi. Bu yalnızca dağ tepesi olmayan düz bir kent olmasından ötürü değil. Ötesi de var.

Amsterdam'ı bisiklet ile ulaşım için uygun kılan bisiklet yolları, motorlu taşıt sürücülerinin bisiklete gösterdikleri anlayış ile düzenli taşıtakışı. Aklıma İstanbul'daki taşıtakışı geldi...

Amsterdam'ın motorlu taşıt (otomobil, otobüs kamyon vb) sürücüleri bisikletlilere karşı genelde saygılılar. Türkiye ile başka birçok Avrupa ülkesindeki gibi yolun yalnızca motorlu taşıtlar için ayrılmış olduğunu düşünmüyorlar, bisikletlileri "başbelası" gibi görmüyorlar. Doğal olarak bu bir genelleme. Nasıl kaldırımlarda bisiklet sürüp yayaları rahatsız eden, ya da sağ-sol yapıp taşıtakışının içine eden salak bisikletliler varsa, saygısız salak motorlu taşıt sürücüleri de var. Ancak İstanbul ya da Paris gibi bisikletlileri bir bilgisayar oyununda "vuruldukça sayı kazandıran nesneler" olarak görmüyorlar.  

Bisiklet kullanmaktan yoruldunuz mu? O zaman yolculuğunuzu toplutaşım araçları ile sürdürebilirsiniz. Üstelik de, bisikletinizi geride bırakmadan! Toplutaşım araçlarının çoğuna bisikletiniz ile de binebiliyorsunuz. Bunu için ufak bir ek bedel ödemeniz gerekiyor.

Varışyerine vardığınızda bisikletinizi parketmek çok kolay, çünkü birçok yapıda bisiklet park yerleri var. Eğer bir yapıda yoksa, o sokakta kesin birkaç bisiklet park yeri vardır. Ayrıca, kalabalık yerlerde, yerelyönetimin işlettiği parasız! parkyerleri var. Örneğin Muziekgebouw-aan-het-ij'ın altındaki gibi. Motorlu taşıt bölümünde parkın saati 4 avro ama bisikletler parasız! Ana İstasyon'un yakınındaki İbis otelinin karşısına yapılan çok katlı bisiklet parkyerlerinin öyküsü de ilginç! Bu parkyeri aslında kanalda su üzerindeki bir tekne. İlk önerildiğinde İbis otelinin yönetimi ortalığı birbirine kattı. "Biz kafemize 250 bin avro harcadık, siz kanal görüşümüzü kapattınız" diye. Ama yerelyönetim "Bu Amsterdam'lılar ve kamu yararına" dedi, işi kestirdi attı! Türkiye'de olsa, kimbilir kimler rüşveti almış işi bitirmişlerdi! Türkiye'm yolsuzluklar ülkesi... Aşağıdaki görselde arkadaşı metalsel yapı İbis oteli, kafesi gözükmüyor :-)

Bisiklet hırsızlığı büyük sorun olduğu için her durumda bisikleti "yerinden kaldırılamayan bir nesneye" (örneğin yoldaki bir ışıklandırma direği gibi) sağlam bir kilitle bağlamakta yarar var. Yoksa hırsızlar bisikletleri kendi taşıtlarına yükleyip götürdükleri yerde kilitleri kesebiliyorlar. Kilit olaraksa, tüketici derneğinin önerdiği Abus'un kilitleri iyi. Bisikleti bağlarken kesinlikle ön tekerlekten bağlamamak gerek. Amsterdam sokakları hırsızların gerisini çaldıkları kilitli öntekerleklerle dolu. Kesinlikle kilidi bisikletin gövdesinden geçirmek gerekiyor. Arka tekerlekler de zincir yüzünden çıkarması zor olduğu için oraya pek dokunmuyorlar. Yine de, eğer bisikletiniz iyi bir bisikletse, sokakta bırakmamakta yarar var. Çünkü bazı hırsızlar çalamadıkları bisikletlere kızıp zarar veriyorlar.

Bisiklet modeli olarak ise, ben tek hız-dişlisi olan bisiklet kullanıyorum. Dolayısı ile hız-dişlilerinin bakımı gibi sorun yok. Zaten kent dümdüz. Gereksiz hız-dişlilerine hiç gerek yok.  Bazı arkadaşlar özellikle köprülerin eğimlerinde kullanmak için çoklu hız-dişlisi olan bisikletler kullanıyorlar, ki bence biraz abartı var o durumda da...

Arkadaş, kısacası Amsterdam'da bisiklet kullanmamak için hiç sözde nedenin yok...